Obrzeżek gołębień (Argas reflexus), czyli ptasi kleszcz, to rosnący problem w miastach w Polsce.

Coraz częściej obrzeżki wchodzą do mieszkań w blokach.

Skąd się biorą i czy gryzą? Wyjaśniamy czy przenoszą choroby i co je przyciąga do domów.

Obrzeżki (Argas reflexus) to potoczna nazwa obrzeżka gołębiego, pasożyta należącego do grupy kleszczy miękkich.

Ptasie kleszcze, w przeciwieństwie do klasycznych kleszczy, nie czatują w trawie i zaroślach. Ich naturalnym środowiskiem są miejsca gniazdowania ptaków – przede wszystkim gołębi.

Dlatego m.in. Kraków bierze się ostro za redukcję populacji gołębi.

Wbrew obiegowej opinii nie jest to pijawka, choć podobnie jak ona żywi się krwią, także ludzką. Problem jest poważny, bo w 2017 roku w Kaliszu spółdzielnia mieszkaniowa musiała zdezynfekować cały blok. Powodem było dotkliwe pogryzienie dziecka przez ptasie kleszcze.

W tym samym roku, ptasie pluskwy dotkliwie pogryzły 4 policjantów na jednym z komisariatów w Poznaniu.

Jak wyglądają ptasie kleszcze ?

Jest to roztocz spokrewniony z kleszczami, osiągający od 4 do 9 mm.

Obrzeżki są niewielkie, spłaszczone i mają brunatnoszary kolor, który doskonale maskuje je w szczelinach murów.

Pasożyt ukrywa się w szczelinach gołębich gniazd, pod dachówkami, w szparach poddaszy i wież kościelnych. Opanowuje kurniki i gołębniki, wieże kościołów i katedr, poddasza wysokich budynków. Gdy ptasie kleszcze wchodzą do mieszkań, kryją się pod parapetem, wchodzą w szpary w podłodze, chowają się pod meblami.

Co istotne, obrzeżki prowadzą głównie nocny tryb życia, identycznie jak pluskwy domowe.

Nocą wychodzą na żer, co tłumaczy, dlaczego wiele osób budzi się z tajemniczymi śladami po ukłuciach, nie widząc żadnego owada.

Skąd się biorą obrzeżki ?

Coraz częściej spotyka się ptasie kleszcze w miastach w blokach z wielkiej płyty.

Powodem jest m.in. rosnąca populacja ptaków w miastach. Gołębie masowo zakładają gniazda na balkonach, parapetach, w szczelinach elewacji i pod dachami.

Gdy ptaki przez dłuższy czas przebywają w jednym miejscu, obrzeżki mają idealne warunki do rozmnażania.

Problem zaczyna się wtedy, gdy gniazdo zostaje opuszczone lub usunięte, np. gdy remontowane są elewacje.

Pasożyty, pozbawione naturalnych gospodarzy, zaczynają wędrować i szukać alternatywnych źródeł krwi.

Co ciekawe, obrzeżek potrafi przeżyć nawet kilka lat bez dostępu do krwi.

Najczęściej ptasie kleszcze dostają się do mieszkania przez :

- nieszczelne okna i drzwi balkonowe

- kratki wentylacyjne

szczeliny przy parapetach i listwach

Czy ptasie kleszcze gryzą ludzi ?

Tak – obrzeżki gryzą ludzi.

Ich ukłucia bywają znacznie bardziej dokuczliwe niż te powodowane przez komary czy pchły.

Reakcja skórna często jest opóźniona: najpierw pojawia się niewielkie zaczerwienienie, a po kilku godzinach lub dniach silny świąd, obrzęk, a czasem nawet pęcherze.

U osób wrażliwych mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe: gorączka, osłabienie, bóle głowy.

W ślinie kleszcza obrzeżka znajdują liczne alergeny powodujące np. przyspieszoną akcję serca, duszności i zapalenie spojówek.

W skrajnych przypadkach opisywano reakcje alergiczne wymagające interwencji lekarskiej.

Obrzeżki mogą przenosić boreliozę, kleszczowe zapalenie mózgu, ptasią salmonellę i gorączkę Q (kozia grypa).

Szczególnie wystrzegać ptasich kleszczy powinny się dzieci, osoby starsze, osoby cierpiące na atopowe zapalenie skóry, osoby z obniżoną odpornością.